Muốn gần Mỹ, Việt Nam cần nghiêm túc hơn về nhân quyền

KUALA LUMPUR - Việt Nam muốn “nâng lên tầm cao mới” mối quan hệ với Hoa Kỳ thì cần phải “nghiêm túc hơn” về nhân quyền.

Ðây là thông điệp Thượng Nghị Sĩ John McCain nói trong một cuộc họp báo ở Malaysia hôm Thứ Năm, trước khi ông và Thượng Nghị Sĩ Joseph Lieberman đến Singapore dự Diễn Ðàn An Ninh Khu Vực Shangri-La tổ chức hàng năm.

Hai Nghị Sĩ John McCain (trái) và Joseph Lieberman họp báo ở một khách sạn tại Kuala Lumpur, Malaysia, ngày Thứ Năm. (Hình: STR/AFP/GettyImages)

Thượng Nghị Sĩ McCain là tù nhân chiến tranh. Ông bị bắn hạ máy bay khi bỏ bom miền Bắc Việt nam và bị cầm tù 6 năm tại Hỏa lò Hà Nội. Ðược trao trả tù binh sau khi có Hiệp Ðịnh Paris năm 1973, ông về Mỹ và sau đó ra ứng cử trở thành thượng nghị sĩ.

Ông đã quay lại Việt Nam một số lần và thăm lại cả nhà tù Hỏa Lò, nơi ông bị cầm tù và bị tra tấn, hành hạ cả tinh thần và thể xác.

Nhưng ông đã chứng tỏ cho người Việt Nam thấy cái tinh thần rất Mỹ của ông: không hận thù cả kẻ thù của mình khi mọi chuyện đã qua. Ông là một trong những người cổ võ mạnh mẽ cho việc nối lại bang giao giữa Hoa Kỳ và Việt Nam.

Trong cuộc họp báo hôm Thứ Năm ở Kuala Lumpur, ông McCain cho hay ông đã nói nhiều lần với giới lãnh đạo Việt Nam là ông biết vẫn có sự đàn áp nhân quyền tại quốc gia này. Tín đồ các tôn giáo, đặc biệt là những người sắc dân thiểu số ở khu vực Tây Nguyên cũng như các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam vẫn bị đàn áp về tự do tôn giáo.

Ông “mong có sự tiến bộ về nhân quyền,” một sự tiến bộ hiểu theo nghĩa cải thiện dần dần chứ không phải “thay đổi tức thì,” theo sự tường thuật của đài BBC.

Trong cuộc họp báo, ông mô tả mối quan hệ song phương giữa Hoa Kỳ và Việt Nam là “gần gũi” và theo ông thì “có thể gần gũi hơn.” Tuy nhiên, điều này đòi hỏi nhà cầm quyền Hà Nội phải “nghiêm túc hơn” về nhân quyền.

Mới tuần trước, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ phổ biến bản phúc trình thường niên về nhân quyền thế giới năm 2011. Trong đó, phần nói riêng Việt Nam, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đưa ra nhiều chứng cứ chứng minh chế độ Hà Nội vẫn còn tiếp tục vi phạm nhân quyền trầm trọng.

Theo bản tường thuật của hãng thông tấn AP, hai Thượng Nghị Sĩ McCain và Lieberman đều tin rằng sự cam kết mạnh mẽ về chính trị và quân sự ở Á Châu rất là cần thiết để bảo đảm sự ổn định và giúp giải quyết một cách hòa bình cho các tranh chấp tại khu vực Biển Ðông nhiều tiềm năng dầu khí.

Tuy ông không dự liệu sự đối nghịch nghiêm trọng giữa Mỹ và Trung Quốc nhưng cho hay thêm rằng cả hai ông đều chống các tuyên bố chủ quyền mở rộng lãnh thổ ra gần hết Biển Ðông hiện đang bị các nước trong khu vực chống lại như Việt Nam, Philippines, Mã Lai và Brunei.

“Chúng tôi ủng hộ lập trường của các nước ASEAN là phải có sự thương thuyết đa phương giữa Trung Quốc và các nước tranh chấp, không phải giải quyết tay đôi giữa Trung Quốc với một nước khác vì như thế hiển nhiên sẽ dẫn tới lợi thế nghiên về Trung Quốc,” McCain nói.

Thượng Nghị Sĩ Lieberman nói thêm rằng, “Hoa Kỳ sẽ không lăn qua một bên để chấp nhận bất cứ cái gì Trung Quốc khẳng định.”

Sau khi tham dự Diễn Ðàn Shangri-La, Bộ Trưởng Quốc Phòng Hoa Kỳ Leon Panetta sẽ đến Việt Nam đầu tuần tới để thảo luận về các điều đã được hai nước thỏa thuận qua bản ghi nhớ song phương mà Thứ Trưởng Quốc Phòng Việt Nam Nguyễn Chí Vịnh ký ở Hoa Thịnh Ðốn hồi năm ngoái.

Hai Thượng Nghị Sĩ McCain và Lieberman cũng đã từng tuyên bố hồi tháng 1 vừa qua rằng Việt Nam cần cải thiện nhân quyền để có thể mua sắm các loại trang bị quân sự của Hoa Kỳ.

Các ông từng cho hay Việt Nam đã đưa một danh sách dài nhiều loại võ khí muốn mua của Hoa Kỳ nhưng Hà Nội phải được gỡ bỏ lệnh cấm bán võ khí sát thương trước. Muốn gỡ bỏ điều này, Hà Nội cần cải thiện nhân quyền mà hiện tại không có dấu hiệu gì khích lệ.

Tuần này, Hà Nội y án đối với hai người vận động nhân quyền ở Nghệ An là bà Hồ Thị Bích Khương và Mục Sư Nguyễn Trung Tôn. Tuần trước bỏ tù 4 sinh viên Công Giáo thuộc giáo phận Vinh.

Ba nhà đấu tranh dân chủ nổi tiếng là bà Tạ Phong Tần, Blogger Ðiếu Cày và blogger Anhbasg dự trù ra tòa hồi giữa tháng 5 nhưng phiên tòa bị hoãn lại chưa biết xử ngày nào. Ngày phiên tòa được loan báo hoãn cùng là ngày Tổng thống Barack Obama trong thông điệp nhân Ngày Quốc tế Tự do Báo Chí kêu gọi “đừng quên blogger Ðiếu Cày.”

Các tin tức đàn áp Công Giáo, Phật Giáo, Phật Giáo Hòa Hảo và các sắc dân thiểu số theo đạo Công Giáo và Tin Lành vẫn không giảm bớt. (TN)

Theo Người Việt